8 одделение Техничко образование и информатика

 Прирачник_8_одделение


Модул Информатика

Тема 3: Програмирање во С++


Стариот учебник за 7 одд

Материјал за С++ учен во 7 одделение

Резиме преку игра за С++

Квиз1 за С++ учено во 7 одд

Квиз2 за С++ учено во 7 одд

Квиз3 за С++ учено во 7 одд

Дигитален учебник за С++

Основни поими




Да повториме за програмски јазик С++

Команди Cout и Cin



Тема 2: Запознавање со информатички концепти преку решавање логички натпреварувачки задачи

Логички задачи






Тема1: Современа информатичка технологија

ИКТ е насекаде околу нас

Цел: Да откриеш колку длабоко ИКТ е вклучена во секојдневниот живот и да ги објасниш нејзините предности и недостатоци.

ИКТ значи информатичка и комуникациска технологија. Со неа ги опфаќаме уредите, програмите и мрежите што ни овозможуваат да создаваме, обработуваме, чуваме и разменуваме информации.

Како ИКТ го промени начинот на живот

Порано за многу работи било потребно да се оди лично на одредено место. Денес дел од административните услуги, плаќањата, купувањето, учењето и комуникацијата може да се извршат преку интернет. Во фабриките компјутерски системи управуваат со машини, во земјоделството сензори мерат влажност на почвата, а во здравството се користат дигитални снимки и електронски податоци.

Запомни: 

Технологијата сама по себе не е ниту добра ниту лоша. 

Важно е како, зошто и колку одговорно ја користиме.


Современи технологии: допир, 3Д и без допир

Цел: Да препознаеш и опишеш современи технологии и да објасниш каде се користат.

Touch технологијата овозможува уредот директно да реагира на нашиот допир. Кога ќе допреш икона на телефонот, екранот ја регистрира точката на допир и програмата извршува команда.


Multi-touch значи дека уредот може да регистрира повеќе допири истовремено. Затоа со два прста можеме да зголемуваме фотографија, да ја намалуваме или вртиме.

Технологија без допир

Автоматска врата се отвора кога сензорот ќе забележи движење. Телефон може да се отклучи со препознавање лице. Гласовен асистент реагира на изговорена команда. Камери и сензори може да препознаваат гестови, движење на телото или близина на предмет.


3Д технологија на слика

Кај тридимензионалниот, односно 3Д приказ, покрај висина и ширина се додава и длабочината. 3Д-моделот може да се разгледува од различни страни. Архитектите создаваат 3Д-модели на згради, инженерите моделираат делови, а во медицината ваквите прикази помагаат подобро да се разбере структурата на телото.

Холографијата е техника за создавање визуелен приказ кој може да даде впечаток на тридимензионалност. Не секоја слика што изгледа како да лебди во воздух е вистински холограм.

Heliodisplay (хелиодисплеј) е пример за технологија со која слика во боја се прикажува така што корисникот добива впечаток дека таа се наоѓа во воздухот, без класичен монитор.


Вештачка интелигенција ВИ

Да го објасниш поимот ВИ со свои зборови и да препознаеш примери од секојдневието.

Вештачка интелигенција (ВИ) е назив за компјутерски системи што можат да извршуваат задачи за кои обично е потребна човечка интелигенција: препознавање слики и говор, обработка на јазик, откривање обрасци, предвидување или создавање содржина. ВИ работи со податоци, алгоритми и математички модели.

Како системот учи од примери
Ако сакаме компјутер да препознава дали на фотографија има мачка или куче, на системот му покажуваме многу примери. За време на обучувањето тој бара обрасци во податоците. Кога ќе добие нова фотографија, прави проценка врз основа на она што го научил. Системот може и да погреши. Ако податоците со кои е обучен се недоволни, неточни или еднострани, и резултатите може да бидат погрешни.

Каде ја среќаваме ВИ?
  • препознавање лице или глас на телефон;
  • препораки за видеа, музика или производи;
  • автоматско преведување;
  • филтрирање несакана електронска пошта;
  • помошни системи во автомобили;
  • анализа на медицински снимки;
  • чат-алатки кои одговараат на прашања или создаваат текст.

ВИ и micro:bit
ВИ може да се поврзе и со мали уреди како micro:bit. Модел може да препознава движење или звук, а micro:bit потоа да реагира: да прикаже знак, да вклучи светло или да испрати сигнал.

Вештачката интелигенција во реалниот живот
Да ги анализираш придобивките, ризиците и одговорноста при користење на ВИ.

НАПОМЕНА: Колку е поважна одлуката за животот и безбедноста на луѓето, толку е поважна човечката проверка и одговорност.

Сценарио 1: проверка на патници на аеродром
Системот ја споредува фотографијата од пасошот со лицето пред камерата. Тоа може да ја забрза контролата и да помогне во безбедноста. Но се појавуваат и прашања: што ако системот погреши, каде се чуваат снимките и кој има пристап до нив?

Сценарио 2: ВИ како помош во здравството
Системи може да анализираат фотографии или медицински снимки и да му помогнат на лекарот да забележи нешто што треба дополнително да се провери. Таквата алатка може да биде корисна за рано предупредување, но не треба сама да поставува конечна дијагноза.

Сценарио 3: паметни системи во автомобил
Современ автомобил може да има камери, радар, GPS и други сензори. Системот може да предупреди дека автомобилот излегува од лентата, да забележи пешак или да активира сопирање. Ако системот погреши, се појавува прашањето кој е одговорен.

Општа и генеративна ВИ
Да ја објасниш разликата меѓу општа и генеративна ВИ и да препознаеш што создава генеративната ВИ.

Не секоја ВИ работи на ист начин. Кога велиме „вештачка интелигенција“, зборуваме за широка група технологии. Некои системи се направени за конкретна задача, а други можат да работат со јазик, слики, звук или видео.

Општа вештачка интелигенција
Општа вештачка интелигенција, често означена како AGI, е идеја за систем кој би можел да учи и да решава многу различни интелектуални задачи со голема флексибилност, слично на човек. Таква целосно развиена општа ВИ денес не постои.


Генеративна вештачка интелигенција
Генеративната ВИ е создадена да генерира, односно да создава нова содржина врз основа на барањето на корисникот и обрасците што ги научила од податоци. Таа може да создава текст, слики, звук, видео, програмски код, идеи за презентации и други дигитални содржини.


Ако побараш „Напиши кратка приказна за робот кој го чува училишниот парк“, системот може да создаде текст. Резултатот не треба автоматски да се смета за точен или совршен - човекот треба да го прочита, провери и подобри.

Prompt Промпт
Prompt Промпт е инструкцијата или прашањето што му го даваме на системот. Подобар prompt кажува што сакаме, за кого е содржината, во каков формат треба да биде и кои ограничувања да ги почитува.

Пример: Наместо „Напиши за интернет“, подобро е: „Напиши кратко објаснување од околу 120 зборови за ученици од 12 години за тоа како да препознаат опасна интернет-порака. Користи едноставен јазик и наведи три правила.“

Етичко и одговорно користење на ВИ
Да наведеш и објасниш правила за безбедно, правично и одговорно користење на ВИ.

Зошто ни се потребни правила?
ВИ може да се користи за објаснување, идеи, вежбање и создавање. Но можеме и да внесеме туѓи лични податоци, да шириме неточна информација или да претставиме генерирана работа како своја. Затоа етичкото користење е дел од дигиталната писменост.

Правила за етичко и одговорно користење на ВИ:

* Заштити ја приватноста. 
Не внесувај лозинки, адреси, телефонски броеви, банкарски или други чувствителни  информации.

* Не поставувај фотографии од други луѓе без нивна дозвола.

* Проверувај ги информациите. 
Важните информации провери ги во учебник, официјална страница или друг доверлив извор.

* Користи ја ВИ за учење, а не за измама. Побарај објаснување, пример или повратна информација, а потоа сам/а создај го конечниот одговор.

* Не користи ВИ за да им наштетиш на други. 
Не создавај лажни фотографии или пораки со цел да навредиш, посрамотиш или измамиш некого.

Човекот ја носи конечната одговорност. Кај здравје, образование, правни одлуки, вработување, финансии или безбедност, резултатот од ВИ треба да се провери од човек.




Примена на ВИ преку примери


Comments

Popular posts from this blog

6 одд Техничко образование и информатика

6 одд Микробит

7 одделение Техничко образование и информатика